Aardgasloos en energieneutraal wonen

Energie besparen is heel goed, maar geen energie gebruiken is nog beter. De laatste jaren komen er steeds meer voorbeelden van energieneutrale, ook wel Nul Op de Meter (NOM)- nieuwbouw en ook renovatie tot NOM-woningen is tegenwoordig goed mogelijk. Toch is dat niet in alle woningen haalbaar. Het aardgas raakt echter langzaam op en de overgang naar (aard)gasloze woningen is in gang gezet. De gemeente Amsterdam heeft bepaald dat zij in 2030 een aardgasloze stad wil zijn.

 

(Aard)gasloos wonen

De overgang van het gebruik van fossiele brandstoffen is volop aan de gang. Ook woningen zullen steeds meer onafhankelijk (moeten) worden van fossiele brandstoffen. Naast goede isolatie zijn er allerlei mogelijkheden voor alternatieve energievoorziening van woningen:

  • All-electric
  • Groen gas
  • Stadswarmte (hoog temperatuur of laag temperatuur)
  • Warmtepompen
  • WKO-installaties
  • En meer.

!WOON zal de informatie over deze alternatieven op deze website de komende tijd uitbreiden.

Beleid gemeente Amsterdam

De gemeente Amsterdam heeft eind 2016 het plan “Naar een stad zonder aardgas” bekend gemaakt. De eerste 100.000 woningen die het zonder aardgas gaan doen, worden volgens het plan in de loop van 2017 aangewezen. !WOON heeft bij de voorbereiding van deze plannen mee mogen denken en heeft daarbij ingezet op het goed betrekken van de bewoners bij de verdere voorbereiding en in de proefgebieden. !WOON wil hierbij ook goede betrokkenheid van Huurdersvereniging Amsterdam en Vereniging Eigen Huis realiseren.

Lees hier meer over het plan van de gemeente Amsterdam.

In Amsterdam zijn overigens al tienduizenden woningen zonder aardgas. Nieuwbouwwijken als IJburg en het Amstelkwartier hebben verwarming via stadswarmte. Bij renovatieprojecten of vervanging van blokverwarming zijn de laatste jaren duizenden bestaande woningen aangesloten op het Amsterdamse warmtenet. De gebruikers zijn in het algemeen tevreden. Er zijn ook steeds meer andere alternatieven zoals zonnepanelen in combinatie met all-electric of warmtepompen. En voor panden waarin helemaal gasloos niet haalbaar is (bijvoorbeeld de oudste delen van de binnenstad) is groen gas een alternatieve optie.

Het gemeentebestuur wil vanaf nu dus een stap verder gaan. Het doel is om in 2050 compleet onafhankelijk te zijn van fossiel gas en vanaf 2035 al in de woningvoorraad. Op dit moment geldt er voor nieuwbouw overigens nog een wettelijke plicht om nieuwbouw op gas aan te sluiten. Verschillende organisaties en partijen pleitten er al eerder voor om hier een einde aan te maken. Amsterdam sluit zich hier nu bij aan.

Landelijk beleid

De Rijksoverheid heeft haar ambities op dit gebied vastgelegd in de Energieagenda. Het kabinet zet hierin in op energiebesparing en terugdringing van het gebruik van aardgas. Om dit te bereiken wil het kabinet duurzaam opgewekte elektriciteit en duurzame warmte stimuleren. Hiervoor is een breed pakket aan maatregelen. Zo wordt gekeken hoe de verwarming van woningen, gebouwen en tuinbouwkassen kan verduurzamen. Bijvoorbeeld op de volgende manieren:

  • De wettelijke verplichting voor aansluiting van huizen en gebouwen op het gasnetwerk zou kunnen vervallen.
  • Niet meer automatisch nieuwe gasnetten aanleggen voor nieuwbouwwijken.

Op de website van de Rijksoverheid is de Energieagenda van eind 2016 te  vinden.

Energieneutraal wonen

Energieneutraal wonen, het kan al. Een energieneutrale woning heet ook wel een “passief huis” of een Nul Op de Meter (NOM)-woning. Het betekent dat de woning net zoveel energie verbruikt als dat deze opbrengt. Dit is mogelijk door heel goede isolatie en zonnepanelen, in combinatie met bijvoorbeeld warmtepompen en warmtewisselaars voor het douchewater en in de ventilatieroosters. Ook de stand van de ramen t.o.v. de zon is hierbij heel belangrijk. In verschillende Europese landen is er al veel ervaring opgedaan met energiebouwen. In Nederland lopen we hierop nog een beetje achter.

  • Ook in Nederland zal klimaat- of energieneutraal bouwen binnen afzienbare tijd verplicht zijn voor nieuwbouw. Nu al worden er veel experimenten mee gedaan. Er zijn ook experimenten om bestaande woningen te renoveren tot een klimaatneutrale woning. Op deze pagina is hiervan een heel mooi voorbeeld te vinden in Wageningen.
  • Onder meer in Zwolle is al ervaring opgedaan met het energieneutraal renoveren van huurwoningen.
  • Ook de gemeente Amsterdam heeft de ambitie om veel meer dan nu klimaatneutrale woningen te bouwen. Daarom stimuleert zij bouwers van woningen om hiermee aan de slag te gaan.

Energie Prestatie Vergoeding (EPV)

Verhuurders van (bijna) energieneutrale woningen mogen bovenop de huur een extra bedrag aan hun huurders vragen. Het doel hiervan is dat verhuurders zo hun extra investeringen in deze woningen kunnen terugverdienen. Een woonlastengarantie moet regelen dat huurders van deze woningen per saldo niet meer gaan betalen.

De Energie Prestatie Vergoeding kan gevraagd worden bij woningen die gemiddeld over een jaar geen energie verbruiken: de Nul Op de Meter (NOM) -woning. Dat is bijvoorbeeld te bereiken met zeer goede isolatie, zonnepanelen, een zonneboiler voor warm water, een warmtepomp, een warmte-terugwinsysteem of andere innovatieve installaties. Bij experimenten in het land blijkt dat dit haalbaar is bij nieuwbouw, maar ook bij het renoveren van woningen

De nieuwe regelgeving moet verhuurders stimuleren om de extra investeringen te doen in dergelijke voorzieningen en nieuwbouw of renovatie tot zogenaamde Nul Op de Meter (NOM)-woningen. De wet is er gekomen omdat verhuurders aangaven onder de huidige wetgeving dergelijke investering nooit terug te kunnen verdienen terwijl de huurder er wel van profiteert.

Huurders en verhuurders moeten het overigens wel eens worden over de hoogte van de vergoeding. De Eerste Kamer heeft als voorwaarde bij de instemming gesteld dat er een een regeling woonlastengarantie is waarop de huurder een beroep kan doen.

Dat is voor zowel huurders als verhuurders belangrijk. Tot nu toe is het vaak nog lastig draagvlak te regelen voor renovaties tot NOM-woningen. Met een woonlastengarantie weten huurders beter waar ze aan toe zijn, en is er ook iets om op terug te vallen.

 

!WOON