Vragen over Warmtepompen

Woon je in een appartement, dan heb je bijna altijd te maken met een Vereniging van Eigenaars (VvE). Je kunt dan meestal niet zelfstandig beslissen om een warmtepomp te plaatsen.

Dat komt doordat een warmtepomp vaak invloed heeft op het gebouw. Denk aan een buitenunit aan de gevel, op het dak of op een balkon. Dit zijn meestal gemeenschappelijke delen van het gebouw. Daarover beslist de VvE.

Daarnaast is er niet altijd genoeg ruimte voor een buitenunit. Of de plek is niet geschikt vanwege geluid of technische eisen.

In sommige gevallen is een individuele warmtepomp mogelijk, maar vaak wordt er gekeken naar oplossingen voor het hele gebouw. Dat kan beter passen bij de situatie en voorkomt verschillen tussen bewoners.

In de praktijk gaat het vaak mis als bewoners al offertes aanvragen voordat de VvE is betrokken. Het is daarom verstandig om eerst het gesprek in de VvE te starten en samen te verkennen wat er mogelijk is.

Het buitendeel van een warmtepomp maakt geluid als het apparaat aan staat. Om er voor te zorgen dat buren hier geen overlast van ervaren gelden er landelijke geluidsregels. Bij de erfgrens mag het geluid maximaal 40 dB zijn in de nacht en 45 dB overdag. De installatie moet hieraan voldoen. Gelukkig is het dankzij nieuwe technieken steeds makkelijker om hier aan te voldoen. Toch is het belangrijk dat je het van te voren goed onderzoekt.

Hoe geluid in de praktijk wordt ervaren hangt namelijk niet alleen af van de warmtepomp zelf. Het hangt ook sterk af van de plek van de warmtepomp. Geluid valt bijvoorbeeld meer op:

• in de avond en nacht
• bij weinig achtergrondgeluid
• als het weerkaatst tegen muren
• als de unit dicht bij een raam staat

Daarom is het belangrijk om vooraf goed te kijken naar de locatie. Let bijvoorbeeld op:

• voldoende afstand tot de erfgrens
• geen plaatsing vlak bij een slaapkamerraam
• geen plek in een hoek of tussen muren
• voorkomen van trillingen via muren of leidingen

De eigenaar van de warmtepomp is verantwoordelijk voor het voldoen aan de geluidsregels. De installateur heeft de kennis om dit goed te beoordelen, maar het is belangrijk om hier vooraf duidelijke afspraken over te maken. De meest gebruikelijke manier is om vooraf een geluidsrapport te maken volgens de rekenregels van de overheid.

Een geluidsberekening is niet verplicht, maar kan wel helpen om vooraf te controleren of de installatie aan de regels voldoet. Je kunt de installateur vragen om dit aan te tonen en om maatregelen te nemen als dat nodig is.

Heb je last van geluid? Ga dan eerst in gesprek met je buren of installateur. Vaak is er een oplossing, zoals een andere afstelling, verplaatsing of extra demping.

Tip: Twijfel je over een warmtepomp kopen vanwege het geluid? Maak eens een rondje door je buurt en ga op zoek naar buren die er al een hebben. Zij weten vaak het beste hoe het in de praktijk klinkt en wat een slimme plek is.

Een warmtepomp werkt anders dan een cv-ketel. Daardoor is niet elke woning er direct geschikt voor.

In veel gevallen is goede isolatie nodig om je woning comfortabel warm te houden. Denk aan dak-, vloer- en muurisolatie en goed isolerend glas. Met de isolatiescan van Milieu Centraal kun je nagaan hoe jouw woning ervoor staat.

Ook kan het nodig zijn om je verwarmingssysteem aan te passen, bijvoorbeeld met grotere radiatoren of vloerverwarming. Daarmee kan je woning ook bij lagere temperaturen voldoende warm worden. Met de 50-gradentest van Vereniging Eigen Huis kun je controleren of jouw woning hiervoor geschikt is.

Welke aanpassingen nodig zijn, verschilt per woning. Breng daarom eerst de huidige situatie goed in beeld. Zo voorkom je dat je een warmtepomp kiest die niet goed past bij je woning en je comfort.

Wil je persoonlijk advies over jouw situatie? Op de website van de gemeente Amsterdam over duurzaam wonen vind je informatie en mogelijkheden voor advies.

In Amsterdam is er verschillende hulp beschikbaar als je wilt overstappen op een warmtepomp of je woning wilt verduurzamen. Zo is er naast de landelijke ISDE subsidie voor de aanschaf van een (hybride) warmtepomp ook een extra subsidie van 2500 euro van de Gemeente speciaal voor hybride warmtepompen.

De gemeente Amsterdam biedt daarnaast extra ondersteuning. In sommige buurten waar wordt gewerkt aan aardgasvrij wonen (all-electric) is er een speciale aanpak, met begeleiding en ondersteuning voor bewoners die willen overstappen. Ook in een aantal geselecteerde buurten kun je gebruikmaken van (gratis) advies, bijvoorbeeld via een gesprek met een adviseur of advies aan huis.

Wil je een installateur inschakelen? Via het register van erkende installateurs kun je aanbieders vinden die voldoen aan kwaliteitseisen.

Meer informatie over deze mogelijkheden vind je op de website van de gemeente Amsterdam over duurzaam wonen.

Sommige (lucht-water) warmtepompen kunnen niet alleen verwarmen, maar ook koelen. Dit gebeurt meestal via de vloerverwarming of speciale radiatoren. De woning wordt dan niet zo sterk gekoeld als met een airco, maar het wordt wel iets koeler. Dat kan zorgen voor extra comfort op warme dagen.

Of koelen mogelijk is, hangt af van de warmtepomp en van je woning. Het werkt vooral goed in goed geïsoleerde woningen. Daar blijft de koelte langer in huis, omdat warmte van buiten minder snel naar binnen komt. In minder goed geïsoleerde woningen verdwijnt het effect sneller, omdat het huis sneller weer opwarmt.

De koeling is meestal beperkt, omdat het systeem niet te koud mag worden. Anders kan er vocht (condens) ontstaan.

Daarom is het slim om al bij de keuze voor een warmtepomp na te denken of je ook wilt kunnen koelen. Een installateur of adviseur kan helpen om te bepalen wat in jouw woning mogelijk is.

Ja, dat kan vaak goed. In Amsterdam zijn verschillende voorbeelden van bewoners die samen met hun buren stappen zetten richting een warmtepomp of andere duurzame verwarming.

In Nieuw-West gebeurt dit via een straataanpak. Bewoners uit dezelfde straat onderzoeken samen wat er mogelijk is voor hun woningen. Ze delen ervaringen, laten elkaar installaties zien en helpen elkaar om keuzes te maken. Zo wordt het makkelijker om te begrijpen wat wel en niet goed werkt in vergelijkbare huizen.

In Zuidoost, bijvoorbeeld in Geerdinkhof, organiseren bewoners zogeheten open huizen. Daar kunnen buurtgenoten bij elkaar komen kijken hoe een warmtepomp in de praktijk werkt. Ook worden er regelmatig bijeenkomsten gehouden waar bewoners ervaringen en vragen uitwisselen.

In Slotervaart werken bewoners samen aan collectieve inkoop. Door samen op te trekken kunnen zij betere prijzen en voorwaarden krijgen voor bijvoorbeeld warmtepompen en isolatiemaatregelen.

Samenwerken met buren helpt om meer inzicht te krijgen, ervaringen te delen en soms ook kosten te verlagen. Het maakt de overstap naar een warmtepomp vaak overzichtelijker en concreter.

Wil je dit ook in jouw buurt doen? Begin dan met een gesprek met je buren of sluit je aan bij een bestaand bewonersinitiatief in jouw wijk.

Wil je meer weten over regels en vergunningen voor buitenunits in Amsterdam? De gemeente heeft een handige gids gemaakt met informatie die je hier kan vinden.